Türkmen Helsinki gaznasynyň nyşany

Adam hukuklary boýunça Türkmen Helsinki Fond

Turkmenistan

Türkmenistanyň ilaty barada Halkara baha berişler.

Türkmenistanyň ilaty barada Halkara baha berişler.

Türkmenistanyň Milli statistika we maglumat institutynyň ("Türkmenmillihasabat") berýän maglumatlaryna görä, 2006-njy ýylyň 1-nji martyna çenli Türkmenistanyň ilaty 6,786,400 adamdy. "Trend" -e görä, iki aýyň içinde 39,900 köpeldi we geçen ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende ilatyň ösüşi 3% boldy.

Ilatyň çalt köpelmegi (dünýäde iň ýokarylardan biri - Gaza sektorunyň derejesinde!) şäher ýerlerinde (Türkmenistanyň ilatynyň 47,4% ýaşaýan ýeri) we oba ýerlerinde (ýurduň ilatynyň 52,6% -i jemlenendir).

2005-nji ýylda paýtagt Aşgabadyň 900,000-nji ýaşaýjysy dünýä indi. Bular türkmen häkimiýetleriniň resmi maglumatlary.

Bu aralykda, hünärmenler Türkmenistanyň ilatynyň milli çaklamalarynyň ygtybarlydygyna şübhe bildirýärler. Bu maglumatlara görä, ol ýerde Merkezi Aziýanyň beýleki ýurtlary bilen deňeşdirilende has çalt ösýär: 1989-njy ýyldan bäri 1,9 esse, Täjigistanda - 1,4; Özbegistanda - 1,3; Gyrgyzystanda - 1,2 esse.

Iň azyndan 2000-nji ýyldan bäri, Türkmenistanyň resmi statistikasy 1990-njy ýyllarda ýylda 1% bolup, soňky ýyllarda resmi sanlara görä 3-6% -e ýetýän ýurduň ilatynyň ösüşine düýpgöter baha berdi.

GDA-nyň Statistika komitetiniň 2006-njy ýylyň 7-nji fewralyndaky press-relizinde berlen maglumatlara görä, diňe 2001-nji ýylyň başyndan 2006-njy ýylyň başyna çenli Türkmenistanyň ilaty 5,369,000-den 6,746,500 adama ýa-da 1,3 esse köpeldi. Şol bir wagtyň özünde-de, resmi türkmenleriň statistikasy ýurtda dogluş we ölüm derejesiniň soňky ýyllarda 1990-njy ýyllar bilen deňeşdirilende düýpgöter üýtgemändigini boýun alýar.

Daşary ýurt guramalarynyň pikiriçe, Türkmenistanyň hakyky ilaty has az. Şeýlelik bilen, BMG Ilat bölüminiň hünärmenleri 2005-nji ýylyň ortalaryna ýurduň ilatynyň sanyny 4,833 000 diýip çakladylar. ABŞ-nyň Ilat maglumat býurosy (PRB) şol senä görä 5,2 million.

Resmi däl maglumatlara görä, häzirki wagtda Türkmenistanyň ilaty bary-ýogy 3,7 million adam. "Türkmenskaýa Iskra" onlaýn gazetiniň habaryna görä, 1992-nji ýyldan bäri ilatyň ösüş depgini ep-esli peselip başlady we 1999-njy ýyla çenli nola ýetdi. 2000-nji ýyldan bäri Türkmenistanda göçürmek prosesi başlandy - ölüm derejesi dogluş derejesinden ýokarlandy. 2005-nji ýylda ilatyň azalmagy eýýäm 3%, 2006-njy ýylyň 1-nji ýanwarynda bolsa 3,721,000 adam boldy.

2005-nji ýylda Türkmenistanyň dürli sebitlerinde bäbekleriň ölümi (1 ýaşa çenli) 15-18% arasynda üýtgäpdi, 1980-nji ýyllarda bu görkeziji 2,4-2,9% boldy. Türkmenistanda ortaça ömri 56,6 ýyla çenli azaldy.

Jedelsiz galýan ýeke-täk hakykat, 1995-nji ýyldaky ilat ýazuwyna görä Türkmenistanyň hemişelik ilatynyň 4,437,600 adamdygy.

ÝUNISEF-iň "Sosial gözegçilik 2003" ýyllyk kitaby we GDA-nyň statistika komitetiniň "GDA 2001-nji ýylda" Türkmen statistika komiteti tarapyndan berlen maglumatlara esaslanyp, Türkmenistanyň aşakdaky hemişelik ilatyny berýär:

1996-njy ýylyň başynda - 4.528.000, 1997 - 4.605.500, 1998 - 4.681.000, 1999 - 4.738.000, 2000 - 4.790.000, 2001 - 4.845.300, 2002 - 4.889.000 adam.

Mundan başga-da, türkmen häkimiýetleri beýle düzedişiň sebäplerini düşündirmän, ilatyň maglumatlarynda düýpli düzediş yglan etdi.

ÝUNISEF-iň ýyl ýazgysynyň maglumatlar bazasynda "Demoskop" internet žurnaly 2006-njy ýylyň 1-nji ýanwaryna çenli Türkmenistanyň ilatyny 5 051 000 adam diýip çaklady". Bu barada “Ýedinji kanal” tarapyndan habar berilýär.

IAA tendensiýasy.

Iň soňky habarlar

ОБСЕ и Туркменистан:Откажитесь от двойных стандартов/Iki ýuzliligi ýok etmeli.
ОБСЕ и Туркменистан:Откажитесь от двойных стандартов/Iki ýuzliligi ýok etmeli.
ÝHHG, ýurtda adam hukuklary babatynda hakyky ösüş gazanylýança Türkmenistan bilen hyzmatdaşlygy giňeltmeli däldir.  Döwlete degişli bolmadyk Halkara jemgyýetçilik guramalarynyň ýüzlenmesi.
ÝHHG, ýurtda adam hukuklary babatynda hakyky ösüş gazanylýança Türkmenistan bilen hyzmatdaşlygy...
Prezident daýhanlaryň çözülmeýän meselesini çözýärmi ýa çigişdirýär?
Prezident daýhanlaryň çözülmeýän meselesini çözýärmi ýa çigişdirýär?
Türkmen aktiwistleriniň sesini dymdyrmak synanyşyklary dowam edilýär.
Türkmen aktiwistleriniň sesini dymdyrmak synanyşyklary dowam edilýär.
Balkanabatly ýurist Pygambergeldi Allaberdiýew “wezipeli şahsyň mertebesini kemsitmekde” aýyplandy. Oňa pul jerimesi salyndy
Balkanabatly ýurist Pygambergeldi Allaberdiýew “wezipeli şahsyň mertebesini kemsitmekde” aýyplandy....